Thursday, January 15, 2009

Λένα Μαντά, η ευπώλητη των ευπωλήτων



Της Ιουστίνης Φραγκούλη

Τη γνώρισα πέρισι στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη και με εντυπωσίασε το όμορφο πληθωρικό της πρόσωπο, το καθαρό της βλέμμα και η σεμνότητά της. Η Λένα Μαντά καθόταν ήσυχη κι ευγενής ενώ δεχόταν τις βολές των αυτοαποκαλούμενων «καλών συγγραφέων» αδιαμαρτύρητα σε αναφορά με το πώς πρέπει τελικά να επιλέγονται τα δημοφιλέστερα βιβλία για τα βραβεία αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ.

Κι όμως η Λένα Μαντά είναι ένα εκδοτικό φαινόμενο. Ολα της τα βιβλία είναι μπέστ-σέλερς , μάλιστα τα τελευταία της δύο έχουν ξεπεράσει τις 100.000 αντίτυπα. Είναι λοιπόν αμαρτία να κάνεις μπέστ σέλερ;

Αυτό προσπάθησα να ανακαλύψω διαβάζοντας το τελευταίο της βιβλίο με τίτλο «Η άλλη πλευρά του νομίσματος» (Εκδόσεις Ψυχογιός). Ποιά είναι αυτή η αρετή της Λένας που απογειώνει τα βιβλία της στην καρδιά των αναγνωστών; Τί την κάνει απολύτως ευπώλητη;

Στην «Αλλη Πλευρά του Νομίσματος» η Λένα Μαντά αναφέρεται στην προσωπική ιστορία ενός νεαρού απο την κοντινή στην Αττική επαρχία, ο οποίος πάει στην Αθήνα για να κερδίσει τη ζωή του αλλά και να ξεφύγει απο τον πεπερασμένο κύκλο του.

Στην Αθήνα μαθαίνει τη μαγκιά, την απόκκλιση, παλινδρομεί ανάμεσα στην αστυφιλία και στο πατρικό χωριό, χάνεται απο τους φίλους, ξαναβρίσκεται μαζί τους. Γίνεται εραστής πολλών γυναικών, δεσμεύεται με μια μεγαλύτερή του απο πλούσιο κύκλο, γνωρίζει την πραγματικότητα του Κολωνακίου. Οταν τελικά αυτονομείται οικονομικά αρχίζει να βλέπει τη ζωή με άλλο μάτι και ερωτεύεται μια νεαρή γυναίκα.

Το δίλημμά του ανάμεσα στην ευκατάστατη ώριμη ερωμένη και την άγουρη κοπέλλα κυριαρχεί στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, όπου ο πρωταγωνιστής Ανδρέας παίζει ανάμεσα στις δύο γυναίκες και τις διαφορετικές προοπτικές που προδιαγράφουν για τη ζωή του.

Η συγγραφέας επιλέγει να προσφέρει δύο επιλογές για το το κλείσιμο του βιβλίου , τη μιά με την ώριμη και πλούσια αλλά χωρίς προοπτικές Νίκη και την άλλη με τη νεαρή αλλά γεμάτη δίψα για ζωή και οικογένεια Αρετή.

Προσωπικά πιστεύω πως αυτό το διπλό τέλος μπορεί και να αποδυναμώνει το μυθιστόρημα γιατί τελικά έρχεται σε αντίθεση με την «Αλλη Πλευρά του Νομίσματος», που ο αναγνώστης θάθελε να τη δεί καθαρά μέσα απο τα μάτια και την άποψη της συγγραφέως .

Αλλά αυτό είναι ένα σημείο που ο καθένας το κρίνει κατα το δοκούν. Σ΄αυτό το κείμενο θάθελα να σταθώ στο ερώτημα, τί κάνει το βιβλίο της Λένας Μαντά αγαπητό στη μεγάλη μάζα του κόσμου και προπάντων των γυναικών;

Η αρετή της συγγραφέως είναι πως παίρνει μια συνηθισμένη ανθρώπινη ιστορία του σήμερα και την αναδεικνύει σε ένα ηθογράφημα, ψυχογράφημα καθώς μέσα στο μυθιστόρημα μπλέκεται η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της υπαίθρου και του αστικού κέντρου, οι διάφοροι χαρακτήρες αλλά και οι ηθικές κόντρες των πρωταγωνιστών με τους εαυτούς τους και με τους περιβάλλοντες ανθρώπους διαφορετικών κοινωνικών ομάδων.

Η απλή καθημερινή γλώσσα που χρησιμοποιεί η Λένα Μαντά, το αφηγηματικό της ύφος, η έλλειψη προσποίησης στην καθημερινότητα του διαλόγου, καθιστά το έργο της υλικό προς τηλεοπτική αξιοποίηση. Ισως αυτό το στοιχείο της οικειότητας να αναγνωρίζουν τελικά οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες στο γράψιμο της Λένας Μαντά και γι αυτό την αγαπούν ομνύοντας στα βιβλία της.

Είναι ένα χαρακτηριστικό που πρέπει να της αναγνωρίσουμε καθώς τελικά τα μπέστ σέλερς της αγγίζουν μια μεγάλη μάζα κόσμου, την οποία δε μπορεί να αγνοήσει ούτε η εκδοτική αγορά αλλά ούτε και η παρέα του βιβλίου. Γιατί όταν μιλάμε για βραβείο αναγνωστών, το ΕΚΕΒΙ οφείλει να σέβεται και να τιμά τα ευπώλητα βιβλία.

Μπορεί το βιβλίο της Λένας Μαντά «Η Αλλη Πλευρά του Νομίσματος» να μη διεκδικεί υψηλές λογοτεχνικές δάφνες, αλλά είναι ένα ευανάγνωστο βιβλίο, που χαρίζει όμορφες στιγμές στον αναγνώστη. Είναι τελικά ένα ειλικρινές βιβλίο που δεν προσποιείται. Αλλωστε αποτυπώνει αυτή την πληθωρική ζωντάνια της συγγραφέως του.

20 comments:

  1. Ιουστίνη μου καλό σου βράδυ. Τη Λένα Μαντά δεν τη γνωρίζα, την έμαθα τώρα μ' αυτό το κείμενο σου.
    Ο κύριος λόγος όμως που σου αφήνω αυτό το σχόλιο είναι για να σε ευχαριστήσω για την αναφορά σου στο πρόσωπο μου στο προηγούμενο ποστ σου. Και ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ για την επέτειο του blogging.

    ReplyDelete
  2. Ιουστίνη μου καλησπέρα,
    Το βιβλίο της Λένας Μαντά δεν το έχω διαβάσει ακόμα,αλλά το έχω να περιμένει εκεί κι αυτό τη σειρά του. Την ιστορία την βρίσκω ενδιαφέρουσα όπως την περιγράφεις, αλλά ξέρεις, οι ιστορίες που είναι αληθινές, έχουν ένα πρόβλημα: Οι ευηπόληπτοι της κοινωνίας μας τις βρίσκουν ’’πεζές’’ και όχι ισάξιες των ακατάπαυστα βαρετών ιστοριών που μερικές φορές κοσμούν τις βιβλιοθήκες μας. Σημασία έχει πόσο ζεστή αγκαλιά ανοίγει το κοινό για μια ιστορία. Οχι πόσο σύνθετες έννοιες περιλαμβάνει. Η αλήθεια είναι κάτι απλό, γι αυτό δυσκολευόμαστε να το αποδεχθούμε. Υποκρινόμαστε. Τα παιδιά που άδολα λένε αλήθειες δεν υποκρίνονται. Δεν είναι απόδειξη αυτό;
    Χρόνια Πολλά για την blogoεπέτειο, κι από εμένα που είμαι καινούργια στη γειτονιά!!! φιλάκια τώρα γιατί ακόμα δεν έχω κάνει τη σχετική μετακόμιση.....

    ReplyDelete
  3. Καλή μου Μερόπη,
    Σ΄ευχαριστώ για τις ευχές σου. Είσαι μια νότα διφορετικής πολιτικής ανησυχίας στη μπλογκόσφαιρα. Προβληματίζομαι όταν σε διαβάζω. Μήπως είμαι προβληματική, που λές κι εσύ;

    ReplyDelete
  4. Μαιρούλα,
    Πόσο δίκιο έχεις σε όσα λές! Η αλήθεια είναι κάτι απλό γί αυτό τα παιδιά την εκφράζουν τόσο αυθόρμητα.
    Τώρα όσο για τους δήθεν περίπλοκους συγγραφείς της σήμερον, θα πρέπει να πώ ότι και το απλό και το σύνθετο έχουν τη γοητεία τους αρκεί να εμπεριέχουν κάποιο νόημα!
    Περιμένω να επιπλώσεις το σπιτικό σου για να σε επισκέπτομαι.

    ReplyDelete
  5. Ιουστίνη καλημέρα και καλή χρονιά. Εγώ το διάβασα το βιβλίο της κ. Μαντά όπως επίσης και άλλα δυο δικά της. Πουλάει πολύ προφαβώς γιατί αρέσει στους αναγνώστες και για κανέναν άλλο λόγο. Μου αρέσει πολύ η γραφή της, είναι σαν πίστα χιονιού, κυλάς επάνω της με μεγάλη ευκολία. Μπορεί να μην είναι τα βιβλία που φιλοδοξούν να αλλάξουν τη ροή της ανθρωπότητας, αλλά ποιος από μας είναι σε θέση πλέον να διαβάσει τέτοιου είδους βιβλία. Εγώ πάντως όχι. Θέλω ένα θέμα ενδιαφέρον κοντά σ' αυτά που με απασχολούν και απασχολούν τους άλλους γύρω μου με ευχάριστη γραφή που να με συναρπάζει και να με ταξιδεύει. Αυτά τα χαρακτηριστικά τα διαθέτουν τα βιβλία της κ. Μαντά.

    ReplyDelete
  6. Ιουστίνη γλυκιά, χίλια ευχαριστώ για την τόσο έντιμη ανάλυση του βιβλίου μου, που είναι αυτό ακριβώς που είπε η Γιώτα Φώτου, όπως και όλα τα άλλα μου βιβλία: Εισητήρια για ταξίδια στο όνειρο, χωρίς "βαριές αποσκευές" μόνο με τ' απαραίτητα για λίγη ψυχική ηρεμία. Όσο για τα βραβεία... τα έχω πάρει. Στα mails και στα γράμματα των αναγνωστών, στο βλέμμα τους όταν τους γνωρίζω από κοντά... Στην αγάπη τους... Ίσως γιατί μου αναγνωρίζουν αυτό ακριβώς που είπες: την εντιμότητα των προθέσεων....Χίλια φιλιά και πάλι ευχαριστώ!

    ReplyDelete
  7. Συγχαρητηρια στην κυρια Μαντα για το μπεστ σελλερ. Το βιβλιο δεν το εχω διαβασει αλλα Καναδεζα μου γιατι να ειναι αμαρτια το μπεστ σελλερ; Δεν ειναι τυχαιο. Και επι πλεον ειναι προκληση για επομενες δουλειες. Ασε που μου εδωσες ιδεα για αναρτηση τωρα. Καλημερα και φιλια.

    ReplyDelete
  8. Αγαπημένη Γιώτα,
    Νομίζω πως είμαστε στην ίδια γραμμή πλεύσης σχετικά με το γράψιμο της Λένας Μαντά. Χαίρομαι που τα βιβλία τη έχουν τέτοια μαζική απήχηση στην αγορά, γιατί έτσι θερμαίνεται όλη η κίνηση του βιβλίου.
    Πολλά φιλιά απο τρελλά κρύα του βορρά

    ReplyDelete
  9. Λένα μου καλή,
    Δεν πρέπει να με ευχαριστείς,άλλωστε δεν σου χαρίζομαι. Οπως λές την επιβράβευση την παίρνεις απο την αγάπη των αναγνωστών σου και την απήχηση των βιβλίων σου στη μεγάλη μάζα.
    Σου εύχομαι πάντοτε να είσαι η ευπώλητη των ευπώλήτων, γιατί έτσι τονώνεις την αγορά του βιβλίου.
    Φιλιά και να περνάς όμορφα. Εμείς τα κεφαλια μέσα λόγω πολιτκού κρύου.

    ReplyDelete
  10. Δεσποινάκι μου,
    Σου λείπουν οι ίδέες για ανάρτηση; Δεν το πιστεύω, είσαι πακτωλός ιδέων!!! Πεσμας τί θα κάνεις το πενθήμερο των εορτών και ποιές τουαλέτες έχεις διαλέξει για τις επίμαχες μέρες!
    Φιλάκια παγωμένα του βορρά

    ReplyDelete
  11. Αγαπητή μου Ιουστίνη,
    Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο της κ, Λένα Μαντά, «Η άλλη όψη του νομίσματος.» αλλά την συγχαίρω για το best seller.
    Για να απολαύσεις ένα καλό βιβλίο, βρίσκεις τη σκιά ενός δένδρου κάπου στην ακρογιαλιά το καλοκαίρι, δίπλα στο τζάκι το χειμώνα, ακόμα και κάτω από τα πούπουλα του σκεπάσματός σου πριν κοιμηθείς, αφήνεις τον εαυτόν σου ελεύθερο να σε οδηγήσει ο, η συγγραφέας στα έγκατα της σκέψης του, γίνεσαι ακόμα ένας ήρωα της ιστορίας του- ης, προσκολλάσαι χωρίς να σε έχουν καλέσει, βλέπεις στο βάθος της σκέψης του συγγραφέα να καθρεφτίζεται ο εαυτός σου. Στην κυριολεξία ρουφάς το βιβλίο, ζεις, υπάρχεις μαζί του, σκέφτεσαι τι θα απογίνεις όταν τελειώσει. Στο τέλος διερωτάσαι;
    Ο συγγραφέας διαμορφώνει τον χαρακτήρα (των ηρώων) του βιβλίου, ή το βιβλίο διαμορφώνει, επηρεάζει τον χαρακτήρα του συγγραφέα;
    Με εκτίμηση
    Γαβριήλ

    ReplyDelete
  12. θα συμφωνησω απολυτως γλυκια μου Ιουστινη μαζί σου,μιας κι εχω διαβασει σχεδον όλα τα βιβλία της!
    Τη γνωρισα μαλιστα προσφατα κι απο κοντα και επιβεβαιώνω το πόσο σεμνη και απλή ειναι...(αλλοι στη θεση της πιθανον να νομιζαν οτι εφτασαν και στην κορυφη του κόσμου...)

    καλη χρονια γλυκό μου,γεματη απο ό,τι αγαπάς :)

    ReplyDelete
  13. εγώ πάλι δεν έχω διαβάσει κανένα βιβλίο της κυρίας Μαντά και δεν μπορώ να έχω άποψη. Ποτέ μου δεν βασιζομαι στα μπεστ σελλερ ομως οταν παίρνω βιβλία, γιατί αν το έκανα δεν θα είχα την ασυγκριτη εμπειρία της ανάγνωσης εξαιρετικών βιβλίων που στο τοπ 10 δεν τα έχω δει και το αξιζουν περισσοτερο απο τη Γομορα σίγουρα.
    φιλάκια πολλά

    ReplyDelete
  14. Πολύ ενδιαφέρο το βιβλίο από μια αναγνωρισμένη συγγραφέα. Μπράβο Ιουστίνη για την αναφορά!

    ReplyDelete
  15. ...Milisa me nia filh (poihtria) sthn Athhna,

    Ioustinh mou,

    kai mou eipe oti h Manta milaei stis kardies twn pollwn!
    Arage, afto einai to proterhma ths...

    (Akomh na teleiwsei h DELL to programma, pera-dw8e me ta eksartimata, kontevei na teleiwsei emena)

    Se filw, Yiwta-Astoriani, apo NY

    ReplyDelete
  16. Αγαπημένε Γαβριήλ,
    Ο συγγραφέας διαμορφώνει τους χαρακτήρες ενός μυθιστορήματος, αλλά κι ο ίδιος επηρεάζεται στην πορεία. Πρόκειται για μια αμφίδρομη δράση, που μόνο οι συγγραφείς μπορούν να την καταμαρτυρήσουν.
    Πάντως, σίγουρα υπάρχουν βιβλία που διαβάζονται στην παραλία, κι άκκα που χρειάζονται να έχεις τις κεραίες ανοιχτές.Χαιρετίσματα απο Τορόντο

    ReplyDelete
  17. Κούκ αγαπημένη,
    Χαίρομαι που συμφωνούμε για το χαρακτήρα της Λένας. Είναι εξαιρετική κοπέλα, καλόκαρδη και γενναιόδωρη. Της αξίζουν οι επιτυχίες.
    Κι εσύ νάσαι καλά γιατί έχω ανησυχήσει τελευταία με την απουσία σου στο μπλόγκ!

    ReplyDelete
  18. Μελισσάκι λατρεμένο,
    Συμφωνώ μαζί σου ότι δεν πρέπει να διαβάζει κανείς με γνώμονα τη λίστα των ευπώλητων, αλλά σύμφωνα με αυτα που αναζητάει απο τα βιβλία.
    Αυτός είναι ο μόνος σωστός τρόπος. Η συζήτηση για τη Λένα Μαντά ήταν σε σχέση με τα συστατικά της γραφής της που την κάνουν ευπωλητη.
    Γλυκά φιλιά πάντα χιονισμένα απο το Τορόντο

    ReplyDelete
  19. Αγαπητέ Φοίβο,
    Χαίρομαι που αποκομίζεις κάτι απ΄την επίσκεψή σου στο μπλόγκ. Νάσαι καλά και να γίνουν ευπώλητα και τα δικά σου βιβλία.
    Σου το εύχομαι απο καρδιάς.

    ReplyDelete
  20. Γιώτα μου,
    Τί βασανισική αυτή η Ντέλ, πρέπει να της τραβήξεις το αυτί. Υποτίθεται πως στην Αμερική εσείς έχετε άψογο σέρβις περι τα ηλεκτρονικά.
    Σχετικά με τη Λένα Μαντά, ναι το γράψιμό της έχει κάνει κλίκ με τους αναγώστες.
    Φιλιά χιονισμένα απο Τορόντο

    ReplyDelete