Η ΤΡΙΚΥΜΙΑ

Η ΤΡΙΚΥΜΙΑ
Το νέο συγκλονιστικό μυθιστόρημα

Monday, September 22, 2008

Η ανιστόρητη εξιστόρηση του Μουσείου Μπενάκη







Της Ιουστίνης Φραγκούλη

Απο τις αρχές της άνοιξης μας βομβαρδίζουν και με τη σειρά μας βομβαρδίζουμε τους Ελληνες του Καναδά με την έκκληση να πάνε ώς το Μουσείο Πολιτισμού της Οττάβας για να επισκεφθούν την έκθεση με τίτλο The Greeks (Οι Ελληνες), που παρουσιάζεται στην καναδική πρωτεύουσα μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου απο το Μουσείο Μπενάκη.

Θεώρησα ηθικό χρέος μου να επισκεφθώ την έκθεση ως πολίτης αυτής της ηπείρου και ως περήφανη Ελληνίδα. Ετσι την περαμένη Κυριακή, που ήταν μια όμορφη φθινοπωρινή μέρα με τη φύση ντυμένη στα ιριδίζοντα χρώματα, ξεκινήσαμε με παρέα για την πρωτεύουσα.

Πρώτος και κύριος σταθμός του ταξιδιού ήταν το Μουσείο Πολιτισμού της Οττάβας, το οποίο δεν παύει να με εντυπωσιάζει για την επιβλητική αρχιτεκτονική του (έχει το σχήμα ενός τεράστιου ινδιάνικου κανό) και για τον πλαίριο φωτισμό του στο κυρίως λόμπι.

Οδεύσαμε κατευθείαν προς την έκθεση The Greeks με βαθύ το αίσθημα της περηφάνειας, καθώς το Μουσείο Μπενάκη κατάφερε να διεισδύσει με αυτή τη μικρή συλλογή αντικειμένων απο όλες τις φάσεις της ιστορίας της Ελλάδας (προϊστορία μέχρι 19ο αι.) στο μουσείο, που φιλοξενεί τον πολιτισμό των Ινδιάνων αλλά και διάφορους κατα καιρούς πολιτισμούς του κόσμου.

Η επιλογή των αντικειμένων - απο βάζα της προϊστορικής εποχής μέχρι παραδοσιακές στολές της Ελλάδας και μια πλούσια αναφορά στη βυζαντινή εποχή με την διαλάμψασα εκκλησιαστική τέχνη- κάλυπτε εν πολλοίς όλες τις περιόδους της ελληνικής ιστορίας απο το 3000 πΧ μέχρι τις μέρες της απελευθέρωσης. Ο φωτισμός –αρκετά ελλειπτικός για την κουλτούρα μας- ήταν το στοιχείο που δεν μου πήγε στο όλο στήσιμο της έκθεσης, που κατα τα άλλα ήταν πολύ προσεγμένη.

Ομως, αυτό που κυριολεκτικά δημιούργησε έκκρηξη στα σπλάχνα μου ήταν μια μικρή ανιστόρητη αναφορά στα ένθετα κομμάτια της αφήγησης της ιστορίας των Ελλήνων. Για την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας η πινακίδα έγραφε τα εξής:

During this period, the Greek world came under the authority of the Ottoman Turks, who arrived from Asia Minor and conquered Constantinople in 1453. By 1718, the Ottomans controlled almost all Greek territory. The Greek world nonetheless remained vital. In keeping with a Muslim tradition of tolerance, the Orthodox Christian Church was maintained by the Ottoman authorities. Greeks often occupied important positions in the Ottoman administration, and Greek communities at the parish, village and city levels enjoyed a form of self-administration.

Κατ αυτήν την περίοδο, ο Ελληνικός κόσμος περιήλθε κάτω απο την κυριαρχία των Τούρκων Οθωμανών, που ήρθαν απο τη Μιρκά Ασία και κατέλβαν την Κωνσταντινούπολη το 1453. Μέχρι το 1718 οι Οθωμανοί κυριαρχούσαν σε ολόκληρη σχεδόν την Ελληνική επικράτεια. Ο Ελληνικός κόσμος ωστόσο παρέμεινε ζωντανός. Σύμφωνα με τη μουσουλμανική παράδοση της ανοχής , η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία διατηρήθηκε απ τις Οθωμανικές Αρχές. Οι Ελληνες συχνά κατελάμβαναν σπουδαίες θέσεις στην Οθωμανική διοίκηση και οι Ελληνικές κοινότητες στις ενορίες, τα χωριά και τις πόλεις απολάμβαναν ένα τύπο αυτοδιοίκησης.

Αυτή την ανιστόρητη παράγραφο την εντόπισε μια Ελληνοκαναδή της παρέας, η οποία έγινε έξαλλη για το θράσος να παρουσιάζεται σε επίσημη έκθεση του Μουσείου Μπενάκη ως γεγονός πως ο τουρκικός ζυγός των 400 χρόνων αμείλικτης κατοχής και καταπίεσης του ελληνικού πληθυσμού ήταν μια συγκυρία κατα την οποία οι Τούρκοι επέδειξαν την ανοχή της μουσουλμανικής κουλτούρας τους!!!

Φεύ! Αλας! Αλλοίμονον! Οι Οθωμανοί που έσφαξαν, λεηλάτησαν, καταπάτησαν κάθε πολιτική και θρησκευτική ελευθερία του σκλαβωμένου ελληνικού λαού για τέσσερις αιώνες γίνονται αίφνης δια Μουσείου Μπενάκη εν Οττάβα ήρωες, ανεκτικοί, φιλικοί της χριστιανικής κουλτούρας επειδή έδωσαν κάποια πικρά προνόμια στο Φανάρι κι επειδή χρησιμοποίησαν προς ίδιον όφελος την πολιτεία και τη γραμματοσύνη κάποιων Φαναριωτών!

Και οι λεηλασίες των ναών της Ελλάδας που αναφέρονται; Πού γράφονται οι σφαγιασμοί των ιερέων, ο προσηλυτισμός των Γενιτσάρων, η σύλληση των νεκροταφείων, το «Γιατί τάσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά» κατα τον εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό, μάρτυρα της ασφυκτικής οθωμανικής κυριαρχίας;

Και γιατί μέχρι σήμερα οι Τούρκοι εξακολουθούν να τρομοκρατούν το Πατριαρχείο, να κρατούν κλειστή της Θεολογική Σχολή της Χάλκης, να βιαιοπραγούν στους ναούς και τα ιδρύματα των Ελλήνων, να καταπατούν τις θρησκευτικές ελευθερίες της ελληνικής μειονότητας στην Πόλη;Γιατί κατέστρεψαν το μεγαλύτερο μνημείο της Χριστιανοσύνης, την Αγιά Σοφιά, μεταβάλλοντάς την σε τζαμί;

Δεν είμαι εθνικίστρια, ούτε διεκδικώ εθνοφιλία. Αλλά θίγεται η ιστορική μου γνώση, όταν διαβάζω στη Μπενάκειο παραφιλολογία πως οι Τούρκοι υπήρξαν ανεκτικοί απέναντι στη χριστιανοσύνη και τον Ελληνισμό λόγω μάλιστα της ανεκτικής μουσουλμανικής κουλτούρας τους!

Και θίγεται η νοημοσύνη μου , η ελληνική μου ταυτότητα, η οντότητά μου όταν το Υπουργείο Πολιτισμού επιτρέπει στο Μπενάκειο Μουσείο να ταξιδεύει στα μουσεία του κόσμου, παραχαράσσοντας την ελληνική ιστορία έναντι μιας δήθεν νέας πολιτικής προσέγγισης προς τη γείτονα. Μετά τους Ελληνες, που συνωστίζονταν στο λιμάνι της Σμύρνης το 1922, τώρα οι Τούρκοι έγιναν φίλοι της χριστιανοσύνης;

Αιδώς Αργείοι. Είμαστε Ελληνες με απόλυτη γνώση της ιστορίας μας!





Το επιβλητικό λόμπι του Μουσείου Πολιτισμού της Οττάβα. Η οροφή έχει το σχήμα ενός ινδιάνικου κανό.

14 comments:

δεσποιναριον said...

Συμμεριζομαι την αποψη σου και ξερεις τι σκεφτομαι; Μηπως οταν μια συλλογη ταξιδευει εξω απο τη χωρα της υποκειται σε διπλωματικη λογοκρισια οσον αφορα τα επεξηγητικα ενθετα; Δε ξερω απλα αναρωτιεμαι. Υπαρχει τροπος να ρωτησεις κατ' ευθειαν τους υπευθυνους του μουσειου; Σε φιλω Καναδεζα μου.

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Αγαπημένη Δεποινούλα,
Η ιστορία δεν αλλάζει ούτε μπορεί να υποπίπτει σε συναλλαγή προκειμένου να ταξιδέψει μια συλλογή σε άλλα του κόσμου μουσεία.
Απλώς μάθαμε να στρογγυλεύουμε την τραγική μας ιστορία και να γινόμαστε γενναιόδωροι με τους σφαγείς μας.
Αλλά οι Τούρκοι έχουν την ανάγκη μας στη διεθνή διπλωματία κι όχι εμείς τη δική τους.
Λοιπόν, οι Αρμένιοι διεκδικούν και κερδίζουν την ιστορική τους μνήμη, ενώ εμείς τη χάνουμε αφού διαρκώς υποχωρούμε.
Αυτά λέω και στεναχωριέμαι γιατί προκειμένου να ταξιδέψει μια συλλογή στον κόσμο, δεχόμαστε εκπτώσεις στην αιματοβαμμένη ιστορία μας.
Ως πότε;

Φωτεινή S said...

Iουστινάκι, καλημέρα!
Χάθηκες και διάβασα πως ήσουν χάλια. Ελπίζω τώρα να είσαι στα πάνω σου πάλι.
Πρόσεχε τον εαυτό σου, κοπέλα μου!

Τι μπορείς να κάνεις γι' αυτό, στην έκθεση? Μπορείς να διαμαρτυρηθείς εγγράφως στους διοργανωτές?
Μπορείς να γράψεις άρθρο στις εφημερίδες σαν δημοσιογράφος?
Πολλά φιλάκια!

δεσποιναριον said...

Ιουστινακι καλημερα. Δυστυχως ετσι διαστρεβλωνεται η ιστορια, με μικρα .. δειλα βηματακια, ωσπου μια μερα δε πιστευουμε στα ματια μας αυτα που διαβαζουμε, τα ειδαμε και με το Μακεδονικο. Παντως θα ηταν ενδιαφερον να ακουσει κανεις και την εκδοχη του μουσειου ετσι απο περιεργεια. Ισως ακριβως επειδη δεν μπορω να το δικαιολογησω κι εγω ψαχνω να βρω καποια δικαιολογια που να εχει βαση. Συμμεριζομαι απολυτα την αποψη σου οπω ς τη θετεις στην απαντηση σου σε μενα. Σε φιλω χαραματα. Εχω μια πολυ μπιζι μερα.. Καραμπιζι που θα ελεγαν οι γειτονες.

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Ναί, το Μουσείο θα πρέπει να απαντήσεις στια αιτιάσεις. Και να μας πεί απο πού παίρνει το δικαίωμα να παραποιεί την ιστορία της νεότερης Ελλάδας.
Και πώς το Υπουργείο Πολιτισμού επιτρέπει τέτοια απόκκλιση; Νομίζω πως για να εξάγει το Μπενάκειο τα κειμήλια της ελληνικής ιστορίας παίρνει ειδική άδεια- μην πώ και επιχορήγηση_ απο το ΥΠΠΟ.Δεν θάπρεπε να γνωρίζουν οι ιθύνοντες τί θα γραφτεί σε τέτοιους διεθνείς περίπατους της ελληνικής ιστορίας;
Easy busy μου σήμερα!

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Φωτεινούλα μου,
Δεν ήμουν στα καλύτερά μου αυτές τις μέρες. Αλλωστε τί να σας απαντήσω για το πένθος; Μερικές φορές η σιωπή είναι καλύτερη απο λόγια πίκρας και δυστυχίας.
Φιλιάπρωινά ηλιόλουστα στη λεβεντογέννα Κρήτη σας.

cook said...

θαυμάσιες φωτο Ιουστίνη μου,αλλά εφριξα κι εγω διαβαζοντας το σχόλιο...δυστυχως αυτες οι φωνές (τυπου σχολίου) όλο και πληθαίνουν....και τι να πει κανεις όταν τις ξεστομίζουν κι έλληνες(?)
(by the way...το "σύννεφο" σου πάνω από το μπλογκ μου...περνα να το δεις!)

mrs Smith said...

Μάλλον εδώ και καιρό, για Υπουργείο Α-πολιτισμού πρέπει να μιλάμε...
Προσθέτω και εγώ την αγανάκτηση και την απορία μου...

Φυσικά και γνωρίζουν οι ιθύνοντες! Με την έγκρισή τους γράφτηκαν όλα αυτά.

"γιατί προκειμένου να ταξιδέψει μια συλλογή στον κόσμο, δεχόμαστε εκπτώσεις στην αιματοβαμμένη ιστορία μας".

Να μην ξεχνάμε...η οσφυοκαμψία...για πολύ καιρό δημιουργεί μόνιμα προβλήματα!!!!

Καλή σου ημέρα :)

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

ΑΧ! μαγισσούλα πόσο με άγγιξες με το μαγικό ραβδί σου για τα όσα έγραψες περι του Συννέφου μου. Σε λίγο θα ποστάρω το κομμάτι σου γιατί νιώθω βαθειά συγκίνηση που με διάβασες τόσο εσωτερικά και τόσο τρυφερά.
Σε ευχαριστώ

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Mrs Smith,
Ερριξα μια ματιά στο μπλογκ σας και ου άρεσε. Θα εντρυφήσω περισσότερο το απόγαυμα στον ελεύθερο χρόνο μου.
Σωστά τα λέτε η οσφυοκαμψία δεν βοηθάει όταν ο δυτικός πολιτισμός έχει αντιγράψει όλη τη βάση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, όταν τα θεμέλια είναι δικά μας και σεμνυόμεθα να το αναφέρουμε.
Το πικρότερο όλων είναι πως παρακάμπτουμε την αιματοβαμμένη ιστορία μας και η μνήμη θα μας τιμωρήσει!

Michael Tellides said...

Η συμμετοχή μου στο Post θα περιοριστεί σε σχετική αναφορά, "δανεισμένη" απο την ιστοσελίδα "Metanastis",ανευ σχολίων..
"Το 1453, με την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας , το Ελληνικό έθνος, έθνος με φωτεινό παρελθόν, πίπτει στην εσχάτη αθλιότητα από τον πιο βάρβαρο Ασιατικό λαό. Με την υποδούλωσή του ο Ελληνικός λαός διατρέχει περίοδο ταπεινώσεων. Οι πρόκριτοί του, οι ηγεμόνες του πνεύματος, οι μύστες της σοφίας και οι τεχνίτες του λόγου πλανώνται μακράν των εστιών τους και συντελούν στην εμφάνιση της αναγέννησης στην Δύση. Ο υποδουλωθείς όμως λαός, στερημένος των πνευματικών του ηγητόρων περιπίπτει στην αμάθεια, καθίσταται δέσμιος στο βράχο της δουλείας, ως άλλος Προμηθεύς και ο πόνος σπαράζει τα σπλάχνα του. Ο πόνος όμως αυτός καθίσταται πηγή δυνάμεως η οποία βγάζει από τα σπλάχνα του νέους ηγέτες που αφυπνίζουν τον σε λήθαργο βρισκόμενο λαό. Το άσμα του Ρήγα Φεραίου "καλύτερα μίας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή" αποτελεί τον στεναγμό της εθνικής ψυχής και γίνεται οδηγός του. Η Μάνη και το Σούλι αποτελούν νησίδες λευτεριάς μέσα στο σκοτάδι που άπλωσε ο αδίστακτος κατακτητής και μεμονωμένες προσπάθειες αποτινάξεως του ζυγού γίνονται σε διάφορες περιοχές της χώρας. Οι μεμονωμένες όμως προσπάθειες των Ελλήνων πατριωτών, ασυντόνιστες στις διάφορες περιοχές της χώρας, δεν μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα γιατί ο οργανωμένος και βάρβαρος κατακτητής τις καταπνίγει εύκολα..."

Μεγάλε Αλεξανδρινέ Αντώνη Μπενάκη.
Πού να το φανταστείς...

mrs Smith said...

Ax Ιουστίνη, όχι πληθυντικούς σε παρακαλώ... Δεν έχουν κανένα νόημα :)))
Συμφωνώ απόλυτα με την άποψή σου.
Το ευτράπελο στην Ελλάδα, τα τελυεταία χρόνια, είναι ότι το πεις τη φράση "είμαι Ελληνίδα και υπερήφανη που γεννήθηκα σε αυτή τη χώρα" έγινε συνώνυμο Εθνικισμού !!!!
Όλοι οι άλλοι φυσικά μπορούν άνετα να είναι υπερήφανοι για την χώρα καταγωγή τους. Αυτό θεωρείται φυσιολογικότατο και αποδεκτό !!!!

Καλημέρα από μια Αθήνα συννεφιασμένη :)

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Μιχάλη,
Σίγουρα θα τρίζουν τα κόκκαλα του μεγάλου Μπενάκη αλλά και όλων των θυσιασμένων για μια Ελλάδα ελεύθερη, για μια Βαλκάνιο απαλλαγμένη απο τους Οθωμανούς. Μην ξεχνάμε πως η απελευθέρωση της Ελλάδας έδωσε το έναυσμα για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού απο τη μισή Ευρώπη!!!

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Εντάξει κυρία Σμίθ,
Κομμένοι οι πληθυντικοί. Πάντως, εγώ είμαι περήφανη Ελληνίδα με τρομερή ανεκτικότητα και σε άλλες εθνικές περηφάνειες.
Και σίγουρα δεν είμαι πατριδοκάπηλος, κρίνω, επικρίνω και κάνω παρεμβάσεις με την πέννα μου για τα κακώς κείμενα.
Αλλά θα διατρανώνω πως όλη η βάση του δυτικού πολιτισμού ξεκίνησε απο την κλασσική αρχαιότητα!