Της Ιουστίνης Φραγκούλη-Αργύρη
Υπάρχουν άνθρωποι που τους θωρείς μακρόθεν όσα χρόνια κι αν περάσουν. Που δεν σε πλησιάζουν, που κρατούν την ανέκφραστη μάσκα της εξουσίας. Ο Αρχιεπίσκοπος Καναδά Σωτήριος δεν ήταν απ΄αυτούς. Παρά την κορυφή στην οποία βρισκόταν επί πέντε δεκαετίες παρέμενε το μικρό αγόρι που περπατούσε ξυπόλυτο για το σχολείο εκεί στο απομακρυσμένο χωριό της Άρτας που γεννήθηκε, καθώς η οικογένειά του ήταν πολυμελής και δεν υπήρχαν τα μέσα για σπουδές . Ήταν εκείνο το παιδί που μπήκε στο εκκλησαστικό οικοτροφείο του Αγρινίου στο γυμνάσιο και κατευθύνθηκε στις θεολογικές σπουδές, χαράσσοντας ηγετική πορεία.
Ο Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος υπήρξε σημαντικό πρόσωπο στη ζωή μου: όχι μόνο ως εκκλησιαστικός ηγέτης, αλλά ως άνθρωπος που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην προσωπική και δημοσιογραφική μου διαδρομή στον Καναδά.
Η σχέση μας χτίστηκε αργά, με τον χρόνο και με τις στιγμές. Δεν ήταν ποτέ μια σχέση τυπική, ούτε περιορισμένη στα πρωτόκολλα της Εκκλησίας. Ήταν μια σχέση που γεννήθηκε πρώτα μέσα από την εμπιστοσύνη (ήξερε ότι εγώ ως κόρη ιερέως ποτέ δεν θα πρόδιδα την Εκκλησία) αλλά και μέσα από ατέρμονες συζητήσεις, από εκείνες τις μικρές και μεγάλες εξομολογήσεις που ένας άνθρωπος επιτρέπει μόνο σε όσους νιώθει δικούς του. Στις δύσκολες περιόδους της ζωής του, όταν το βάρος της ευθύνης γινόταν πιο βαρύ από τον θώκο, μου άνοιγε την καρδιά του. Μιλούσε για τις αγωνίες του, για τις πληγές που δεν φαίνονται πίσω από τα άμφια, για τις άδικες επιθέσεις που είχε δεχθεί, για τις νύχτες που η προσευχή ήταν το μόνο στήριγμα. Αυτές οι στιγμές δεν ήταν απλώς συνομιλίες· ήταν μαθήματα ανθρωπιάς.
Θυμάμαι το μεγάλο ταξίδι μας ανά τον Καναδά, συνοδεύοντας τον Πατριάρχη, καθώς ήμουν ανταποκρίτρια του Αθηναίκού Πρακτορείου και η μόνη δημοσιογράφος από τον Καναδά που έκανε ρεπορτάζ για το Πατριαρχικό ταξίδι.
Ήταν ένα ταξίδι που δεν έμοιαζε με κανένα άλλο: οι ατελείωτες ώρες στους δρόμους, οι συναντήσεις με τις κοινότητες, οι κουβέντες που άρχιζαν επίσημες και κατέληγαν προσωπικές. Εκεί, μέσα στην απεραντοσύνη του καναδικού τοπίου, ο Σωτήριος φανερωνόταν όχι μόνο ως ποιμενάρχης αλλά ως άνθρωπος που κουβαλούσε ιστορίες, μνήμες, ευθύνες και όνειρα. Ήταν ένας συνοδοιπόρος που μιλούσε με τη σοβαρότητα του ιεράρχη, αλλά και με την απλότητα ενός φίλου που εμπιστεύεται.
Από τις πιο τρυφερές εικόνες που κρατώ είναι ο αγιασμός στο σπίτι μου στο Μόντρεαλ συνοδεία του παπα-Νικόλα της Παναγίτσας. Μπήκε μέσα όχι σαν Αρχιεπίσκοπος, αλλά σαν πατέρας. Η παρουσία του γέμισε τον χώρο με μια γαλήνη που δεν ξεχνιέται. Κι όταν είδε τον γιο μου, τον Αλέξανδρο, η έκφρασή του άλλαξε· μια αδυναμία, σχεδόν παιδική, φώτισε το πρόσωπό του. Τον αγκάλιαζε με μια τρυφερότητα που δεν ήταν τυπική, αλλά βαθιά ανθρώπινη. Εκείνη η στιγμή ήταν για μένα η απόδειξη ότι η αγάπη του δεν ήταν επιφανειακή· ήταν αυθεντική, άμεση, ανεπιτήδευτη.
Και ύστερα, τα πρωινά μας στο Μόντρεαλ, Πολλές φορές τον φιλοξενούσαμε στο διαμέρισμα για πρωινό (πάντα σεμνός και λιτοδίατος) και η κουβέντα που ξεκινούσε πάντα απλά, ξεδιπλωνόταν σε μια ανθρώπινη ενδοσκόπηση. Μιλούσαμε για τα εκκλησιαστικά, για τις κοινότητες, για τις δυσκολίες, αλλά και για τις μικρές χαρές της καθημερινότητας. Ήταν στιγμές που έμοιαζαν με ανάσα μέσα στην ένταση της ζωής. Στιγμές που έδειχναν ότι πίσω από τον τίτλο υπήρχε ένας άνθρωπος που ήξερε να ακούει, να γελά, να προβληματίζεται, να νοιάζεται.
Ανεξίτηλη θα μείνει στη μνήμη μου και η υποδοχή του πατέρα μου, του ιερέως Νικολάου Φραγκούλη, στην Αρχιεπισκοπή Καναδά, όταν ανελήφθη εις ουρανούς η μητέρα μου. Ο Σωτήριος τον δέχθηκε με σεβασμό, με τιμή, με εκείνη την υιική συμπεριφορά που χαρακτήριζε τις πιο αυθεντικές στιγμές του. Ήταν μια συνάντηση δύο γενεών, δύο ανθρώπων της Εκκλησίας, που μιλούσαν όχι μόνο με λόγια αλλά με βλέμματα γεμάτα εκτίμηση. Εκείνη η εικόνα θα με συνοδεύει για πάντα, το πρωινό στην αρχιεπισκοπική κατοικία,η περιήγηση, η όμορφη ανθρώπινη πλευρά του.
Και βέβαια, δεν μπορώ να παραλείψω τις διαφωνίες μας. Ήταν έντονες, ζωντανές, συχνά παθιασμένες — ιδίως πάνω στα θέματα των αστικών κοινοτήτων. Διαφωνήσαμε, αντιπαρατεθήκαμε, υπερασπιστήκαμε ο καθένας τις θέσεις του. Αλλά ποτέ δεν χάθηκε ο σεβασμός. Ποτέ δεν χάθηκε η αγάπη για την Ομογένεια που ήταν ο κοινός μας παρονομαστής. Αυτές οι συγκρούσεις δεν μας απομάκρυναν· μας έφεραν πιο κοντά. Γιατί ήταν αληθινές. Γιατί ήταν καρπός ενδιαφέροντος και ευθύνης.
Σήμερα, καθώς ο Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος αποχωρεί από τον εκκλησιαστικό θρόνο που υπηρέτησε με αφοσίωση επί εξήντα τέσσερα ολόκληρα χρόνια, δεν αποχωρεί από τις καρδιές μας. Αντίθετα, η παρουσία του μένει εκεί, σαν μια μόνιμη εγγραφή στη μνήμη της κοινότητάς μας, σαν μια φωτεινή γραμμή που διατρέχει τις δεκαετίες και συνδέει γενιές ανθρώπων που βρήκαν σε εκείνον έναν ποιμένα, έναν καθοδηγητή, έναν άνθρωπο που ήξερε να στέκεται δίπλα τους.
Για μένα, για την οικογένειά μου, για την κοινότητά μας, ο Σωτήριος θα παραμείνει πάντοτε ο ιερωμένος που περπάτησε δίπλα μας όχι μόνο στις επίσημες στιγμές, αλλά και στις πιο ανθρώπινες. Ήταν εκείνος που μας άκουσε με προσοχή όταν είχαμε ανάγκη να μιλήσουμε, που μας μάλωσε όταν χρειαζόταν — όχι από αυστηρότητα, αλλά από ενδιαφέρον. Ήταν εκείνος που μας αγκάλιασε στις δύσκολες στιγμές, με εκείνη τη σιωπηλή δύναμη που δεν χρειάζεται λόγια για να γίνει αισθητή.
Η αποχώρησή του δεν είναι απλώς η λήξη μιας θητείας· είναι η ολοκλήρωση ενός κύκλου που σημάδεψε την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία του Καναδά. Η παρουσία του υπήρξε δώρο — ένα δώρο που δεν μετριέται με χρόνια, αλλά με στιγμές. Με τις συναντήσεις, τις εξομολογήσεις, τις συμβουλές, τις σιωπές, τις προσευχές. Με όλα εκείνα τα μικρά και μεγάλα που συνθέτουν μια ζωή αφιερωμένη στον Θεό και στους ανθρώπους.
Για όσα μοιραστήκαμε, για όσα ζήσαμε, για όσα με δίδαξε, τον ευχαριστώ. Τον ευχαριστώ όχι μόνο ως Αρχιεπίσκοπο, αλλά ως άνθρωπο που άφησε μέσα μου ένα ίχνος ανεξίτηλο.
.jpg)
