Από την ορεινή Εγκλουβή στην Φιλαρμονική Λευκάδας
Της Ιουστίνης Φραγκούλη-Αργύρη
Ο Κώστας Κοντογιώργος (Καλκάνης) γεννήθηκε στην Εγκλουβή Λευκάδας, ένα μικρό ορεινό χωριό όπου η ζωή ήταν λιτή και οι δυνατότητες περιορισμένες. Στην εποχή που μεγάλωνε, η Φιλαρμονική Εταιρία Λευκάδος ήταν ένας θεσμός γνωστός κυρίως στην πόλη, μακριά από την καθημερινότητα των κατοίκων της ενδοχώρας. Στην Εγκλουβή, οι άνθρωποι δεν είχαν επαφή με οργανωμένη μουσική εκπαίδευση, ούτε γνώριζαν τι σημαίνει μπάντα ή μουσικό σύνολο. Κι όμως, από αυτό το περιβάλλον ξεκίνησε ένας άνθρωπος που αργότερα θα επέστρεφε για να στηρίξει ακριβώς αυτόν τον θεσμό που κάποτε του ήταν άγνωστος. Αυτός , ο μικρός Κώστας, τρελαινόταν από τους ήχους της μουσικής που είχε τη δυνατότητα να ακούσει μόνο στα πανηγύρια.
Ως μαθητής φοίτησε στο Γυμνάσιο Λευκάδας, όπου άρχισε να έρχεται σε επαφή με έναν ευρύτερο κόσμο. Η μετάβαση από το χωριό στην πόλη ήταν το πρώτο βήμα μιας πορείας που σύντομα θα γινόταν πολύ μεγαλύτερη. Λίγα χρόνια αργότερα, ο νεαρός Καλκάνης πήρε μια απόφαση που σημάδεψε τη ζωή του: έφυγε με τα καράβια και τόσκασε όταν έφτασε στο Σικάγο, ακολουθώντας το μονοπάτι πολλών νέων της εποχής που αναζητούσαν μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό. Η απόφαση αυτή δεν ήταν εύκολη, ούτε ασφαλής, αλλά αποδείχθηκε καθοριστική.
Στην Αμερική εργάστηκε σκληρά, αντιμετώπισε δυσκολίες, αλλά δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια. Με επιμονή και συνέπεια κατάφερε να σπουδάσει και να αποκτήσει Master of Business Administration, ένα επίτευγμα που φάνταζε σχεδόν απίθανο για ένα παιδί που μεγάλωσε σε ένα χωριό όπου οι μεγάλες σπουδές ήταν μακρινές έννοιες. Η επαγγελματική του πορεία εξελίχθηκε με επιτυχία, κατάφερε να γίνει επικεφαλής στα τσιμέντα Ηρακλής όμως η Λευκάδα παρέμεινε πάντα σημείο αναφοράς. Η σχέση με τον τόπο του δεν χάθηκε ποτέ, ακόμη κι όταν οι αποστάσεις ήταν μεγάλες.
Μετά από χρόνια στο εξωτερικό, ο Κώστας Καλκάνης επέστρεψε στην Ελλάδα, παντρεύτηκε την αγαπημένη του Πόπη και τριγυρνούσε ως συνταξιούχος τα καλοκαίρια στην Εγκλουβή και τη χώρα. Εκεί παρακολουθούσε τα καλοκαίρια τα φεστιβάλ της πόλης και γοητευόταν όταν η Φιλαρμονική έδινε συναυλίες στα διάφορα στέκια της.
Έτσι ανάμεσα σε μουσικές και στον μεγάλο του πόνο για την απώλεια της γυναίκας του Πόπης και των δύο αδελφών του, του Σπύρου και του Ευγένιου , και με την προτροπή της υπογράφουσας, αποφάσισε να στηρίξει τη Φιλαρμονική Εταιρία Λευκάδος. Η δωρεά του ήταν ουσιαστική και τον ανέδειξε σε Μεγάλο Ευεργέτη του Σωματείου. Η πράξη αυτή δεν είχε μόνο οικονομική διάσταση· είχε και βαθύ συμβολισμό. Ένας άνθρωπος που γεννήθηκε σε ένα χωριό όπου δεν γνώριζαν καν τι είναι η Φιλαρμονική, επέστρεψε για να ενισχύσει τον θεσμό που σήμερα αποτελεί βασικό πυλώνα της μουσικής εκπαίδευσης του νησιού.
Η τελετή ανακήρυξής του πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα. Στον κ. Καλκάνη παρουσιάστηκε το επίσημο πρακτικό της ανακήρυξής του, ενώ του υποδείχθηκε η μαρμάρινη πλάκα των Μεγάλων Ευεργετών, όπου θα χαραχθεί το όνομά του. Η στιγμή απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν ο Ευεργέτης συναντήθηκε με τη μπάντα της Φιλαρμονικής, η οποία εκείνη την ώρα πραγματοποιούσε την πρόβα της. Στους νεαρούς μουσικούς ανακοινώθηκε η προσφορά του και εκείνοι, υπό τη διεύθυνση του Αρχιμουσικού, του αφιέρωσαν δύο μουσικά κομμάτια.
Ο Κώστας Καλκάνης παρακολούθησε την αφιέρωση εμφανώς συγκινημένος, αναγνωρίζοντας ότι η προσφορά του μετατρέπεται άμεσα σε μουσική, σε εκπαίδευση, σε ευκαιρίες για τα παιδιά του νησιού. Έλεγε και ξανάλεγε στον εαυτό του ότι με αυτά τα όργανα που αγόρασε για τη Φιλαρμονική 25 παιδιά δεν θα τριγυρνάνε άσκοπα στους δρόμους και δεν θα παίζουν ολημερίς ηλεκτρονικά παιχνίδια.
Μετά το τέλος της συνάντησης, δήλωσε: «Είναι τα καλύτερα χρήματα που έχω δώσει ποτέ.» Η φράση αυτή αποτύπωσε με σαφήνεια το προσωπικό του συναίσθημα και τη σημασία που είχε για τον ίδιο η επιστροφή στον τόπο του με πράξη ουσιαστικής προσφοράς.
Για τη Φιλαρμονική Εταιρία Λευκάδος, η δωρεά του Κώστα Καλκάνη αποτελεί μια σημαντική παρακαταθήκη. Ενισχύει άμεσα τη λειτουργία της, προσφέρει νέες δυνατότητες στα παιδιά και στηρίζει τη συνέχεια ενός ιστορικού πολιτιστικού θεσμού. Η πορεία του Ευεργέτη Κώστα Καλκάνη, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ανθρώπου που ξεκίνησε από ένα μικρό χωριό, διέγραψε μια διεθνή διαδρομή και επέστρεψε για να προσφέρει εκεί όπου χτυπά η καρδιά της δικής του ιστορίας.
