Στο όνομα του Δημήτρη Σολδάτου και του Λαού του
Της Ιουστίνης Φραγκουλη-Αργύρη
Το βιβλίο Στο όνομα του Ελληνικού Λαού του Δημήτρη Σολδάτου δεν είναι απλώς μια κατάθεση λόγου· είναι μια τελετουργική πράξη μνήμης, μια ανασύσταση της συλλογικής ψυχής που διατρέχει τον Ελληνισμό από τις ρίζες του έως τις σύγχρονες αγωνίες του. Ο Σολδάτος, πολυγραφότατος και πολυδιάστατος, προσεγγίζει το θέμα με εκείνη τη σπάνια ικανότητα να μετατρέπει την ιστορική εμπειρία σε λογοτεχνικό παλμό, να δίνει φωνή σε όσους η Ιστορία συχνά αφήνει στη σκιά.
Στις σελίδες του βιβλίου, ο Ελληνικός Λαός δεν παρουσιάζεται ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως ζωντανό σώμα: ένα σύνολο ανθρώπων που κουβαλούν μνήμες, τραύματα, θριάμβους, καθημερινές μικρές πράξεις αντίστασης αλλά είναι και υποκείμενοι σε γκάφες και αστειότητες. Ο Σολδάτος γράφει σαν να αφουγκράζεται τον παλμό τους κι έτσι χρησιμοποιεί τα προσωπικά αφηγήματα σε μέρος μιας κοινωνικής και ιστορικής αναφοράς.
Η πολυδιάστατη φύση του έργου του γίνεται εδώ εμφανής: ο συγγραφέας κινείται ανάμεσα στο ιστορικό δοκίμιο, την κοινωνική παρατήρηση και τη λογοτεχνική εξομολόγηση, το χιούμορ και τη σοβαρότητα με άνεση που μαρτυρά βαθιά γνώση και ακόμη βαθύτερη ευαισθησία. Το βιβλίο δεν περιορίζεται σε μια γραμμική αφήγηση, είναι καμωμένο απο μιρκές καθημερινές ιστορίες που αναπαριστούν τη φύση του νεοΈλληνα.
Το Στο όνομα του Ελληνικού Λαού είναι ένα έργο που απαιτεί να το διαβάσεις με σεβασμό στην ελεύθερη ώρα σου, που τη στολίζει με τις καθημερινές ιστορίες, αθώες άλλοτε κι άλλοτε δημητηριώδεις. Ο Σολδάτος δεν γράφει για να εντυπωσιάσει· γράφει για να διασώσει. Και αυτή η διάσωση — της μνήμης, της αξιοπρέπειας, της ιστορικής αλήθειας — είναι η ουσία του βιβλίου.
Στο τέλος, ο αναγνώστης νιώθει πως έχει συμμετάσχει σε μια τελετή αναγνώρισης του λαού που πορεύεται μέσα στον χρόνο, αναγνώρισης της ευθύνης που φέρει ο λόγος, αναγνώρισης της δύναμης που έχει η γραφή όταν υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό της.
Ο Δημήτρης Σολδάτος γράφει όπως ανασαίνει: αβίαστα, ακατάπαυστα, με εκείνη τη φυσική ροή που δεν επιτρέπει στη σκέψη να στεγνώσει ούτε στη μνήμη να σβήσει. Πολυγραφότατος και πολυεργαλείο γραφής και δράσης, κινείται ανάμεσα στα είδη όπως ένας περιπατητής που γνωρίζει καλά το τοπίο· κάθε μονοπάτι του είναι διαφορετικό, κι όμως όλα οδηγούν στην ίδια πηγή: την αλήθεια της ανθρώπινης εμπειρίας. Στα κείμενά του, ο Ελληνικός Λαός δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά μια ζωντανή παρουσία — ένα σώμα που πάλλεται, θυμάται, διεκδικεί, ελπίζει.
Η γραφή του έχει εκείνη τη σπάνια ιδιότητα να μετατρέπει το καθημερινό σε συμβολισμό και το ιστορικό σε προσωπική εξομολόγηση. Άλλοτε αυστηρός, άλλοτε τρυφερός, πάντοτε ακριβής, ο Σολδάτος υφαίνει τις λέξεις του σαν να χτίζει ένα σπίτι για όσους αναζητούν καταφύγιο στη λογοτεχνία.
Το τελευταίο του πόνημα ‘Στο όνομα του Ελληνικού Λαού», η φωνή του αποκτά μια ιδιαίτερη βαρύτητα: δεν μιλά απλώς για τον λαό, αλλά αφηγείται τις μικρές ασήμαντες ιστορίες του . Σαν να έχει συλλέξει τις σιωπές, τις αγωνίες και τις μικρές νίκες των ανθρώπων και να τις έχει μετατρέψει σε αφήγηση. Η πολυδιάστατη φύση του έργου του δεν είναι επίδειξη δεξιοτεχνίας· είναι η φυσική συνέπεια ενός συγγραφέα που βλέπει τον κόσμο όχι επίπεδο, αλλά πολυεπίπεδο, σαν ένα πίνακα ζωγραφικής όπου κάθε πινελιά φωτίζει την επόμενη.
