Η Κυρία της Κινηματογραφικής Λέσχης Λευκάδας και ο Μισός Αιώνας Ιστορίας της

 

Η Κυρία της Κινηματογραφικής Λέσχης Λευκάδας και ο Μισός Αιώνας Ιστορίας της

Της Ιουστίνης Φραγκούλη-Αργύρη

 

Την βλέπεις να κυκλοφορεί στην αγορά κομψότερη κάθε γυναίκας, κυρία εποχής με θηλυπρέπεια και κομψότητα του σήμερα. Είναι η θρυλική Τούλα Σκληρού, η Lady του Λευκαδίτικου Πολιτισμού, καθώς η ζωή της πέρασε από τον μουσικοχορευτικό όμιλο Ορφέα και απλώθηκε στη μητρότητα, την κοινωνική επαφή και τη δημιουργικότητα σε όλα τα πεδία.

Σύζυγος του επίσης θρυλικού ιδιοκτήτη των κινηματογράφων ΑΠΟΛΛΩΝΑ, Γιώργου Σκληρού, η Τούλα με τη δική της οικογενειακή ιστορία (καθότι γόνος της οικογένειας Γράψα), υπήρξε και παραμένει ο αρμός της πολιτιστικής ζωής της Λευκάδας. Η Τούλα, η οποία παράλληλα με τον σύζυγό της που είχε τον ιστορικό εμπορικό σινεμά ΑΠΟΛΛΩΝΑ , ίδρυσε την Κινηματογραφική Λέσχη Λευκάδας μισό αιώνα πρίν κι έτσι κατόρθωσε να φέρει στο εκράν ταινίες κλασικές και μοντέρνες με μια βαθιά αίσθηση καθήκοντος απέναντι στην ποιότητα της παγκόσμιας κινηματογραφικής παραγωγής.

Ήμουν μαθήτρια όταν η πρωτοπόρος Τούλα Σκληρού ίδρυσε την Κινηματογραφική Λέσχη Λευκάδας (1970) συνεργαζόμενη με τον κριτικό κινηματογράφου Νώντα Μανωλίτση που εργαζόταν για την Ταινιοθήκη της Ελλάδας. Οι Κυριακές μας πήραν χρώμα, πήραν τροπή, έγιναν ουσία. Τα εφηβικά μας όνειρα εύρισκαν καταφύγιο στις Κυριακές της Κινηματογραφικής Λέσχης,όπου άνθρωποι του σινεμά αλλά και ντόπιοι άνθρωποι της τέχνης και των γραμμάτων έκαναν διάλογο εκείνα τα σκοτεινά χρόνια της Επταετίας.

Ετσι η Τούλα Σκληρού με την βοήθεια του πολυτάλαντου Γιάννη Σολδάτου κατόρθωσε να συλλέξει τις μνήμες της Λέσχης και τα ντοκουμέντα της εναποθέτοντάς τα σε ένα ιστορικό βιβλίο που φέρει τον τίτλο 50 ΧΡΟΝΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗς ΛΕΣΧΗΣ ΛΕΥΚΑΔΟΣ.

Αυτά τα πενήντα χρόνια πολιτιστικής δράσης συμπυκνώνονται στις σελίδες του βιβλίου της Τούλας Σκληρού, ενός έργου που ήρθε να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην καταγραφή της κινηματογραφικής ιστορίας της περιφέρειας. Με τη σύνταξη και επιμέλεια του Γιάννη Σολδάτου—το βιβλίο αποκτά τη δομή και την τεκμηρίωση ενός πλήρους πολιτιστικού αρχείου.

Η Σκληρού αξιοποιεί ένα πλούσιο σώμα πρωτογενούς υλικού: προγράμματα προβολών, αφίσες, χειρόγραφες σημειώσεις, πρακτικά συνεδριάσεων, φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων και προσωπικές μαρτυρίες. Το υλικό αυτό, που για δεκαετίες φυλασσόταν σε κασέλες και ντοσιέ, μετατρέπεται σε μια συνεκτική αφήγηση που αναδεικνύει την εξέλιξη της Λέσχης από τα πρώτα βήματα της δεκαετίας του ’70 έως τη σύγχρονη εποχή.

Στις σελίδες του βιβλίου καταγράφονται οι ταινίες που σημάδεψαν το κοινό της Λευκάδας: από τα μεγάλα ευρωπαϊκά έργα του νέου κύματος μέχρι τον αμερικανικό ανεξάρτητο κινηματογράφο, αλλά και τις προβολές που συνδέθηκαν με κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής. Η Λέσχη δεν λειτούργησε απλώς ως χώρος προβολής· αποτέλεσε πεδίο διαλόγου, αντιπαράθεσης και κριτικής σκέψης. Οι συζητήσεις που ακολουθούσαν τις προβολές—πολλές φορές με τη συμμετοχή σκηνοθετών, κριτικών και πανεπιστημιακών—καταγράφονται ως κομβικές στιγμές πολιτιστικής ζύμωσης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή της Λέσχης στα πανελλήνια συνέδρια κινηματογραφικών λεσχών, όπου η Λευκάδα παρουσίαζε εισηγήσεις, αναλύσεις ταινιών και προτάσεις πολιτιστικής πολιτικής. Το βιβλίο αναδεικνύει τον ρόλο της Λέσχης ως φορέα κινηματογραφικής παιδείας, με δράσεις που ξεπερνούσαν την απλή προβολή: θεματικές ενότητες, αφιερώματα σε δημιουργούς, συνεργασίες με σχολεία και πολιτιστικούς συλλόγους, καθώς και ειδικές προβολές για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Η επιμέλεια του Γιάννη Σολδάτου προσδίδει στο έργο ερευνητική συνέπεια και ιστορική συνοχή. Ο Σολδάτος οργανώνει το υλικό σε χρονολογικές ενότητες, εντάσσει τις δραστηριότητες της Λέσχης στο ευρύτερο πλαίσιο της ελληνικής κινηματογραφικής ιστορίας και προσφέρει ένα καθαρό, δημοσιογραφικά δομημένο κείμενο που επιτρέπει στον αναγνώστη να παρακολουθήσει την πορεία της Λέσχης σαν μια ιστορία πολιτιστικού θεσμού που ωρίμασε μαζί με την κοινωνία του νησιού.

Το βιβλίο δεν περιορίζεται στην καταγραφή γεγονότων. Αποτυπώνει την ψυχολογία μιας Λευκάδας που βρήκε στον κινηματογράφο έναν τρόπο να μιλήσει για τις αγωνίες της, τις κοινωνικές της μεταβολές, τις πολιτικές της εντάσεις. Οι ταινίες που «άγγιξαν τις πονεμένες ψυχές», όπως σημειώνεται σε παρουσιάσεις του βιβλίου, λειτουργούν ως καθρέφτης της εποχής τους και ως εργαλείο κατανόησης της ανθρώπινης εμπειρίας.

Σήμερα, η Κινηματογραφική Λέσχη Λευκάδας παραμένει ένας από τους μακροβιότερους πολιτιστικούς θεσμούς του Ιονίου αν και η τελευταί στέγη της κάηκε με τη μεγάλη πυρκαγιά της Λευκάδας. Το βιβλίο της Τούλας Σκληρού έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η ιστορία της δεν είναι απλώς τοπική· είναι κομμάτι της ευρύτερης ιστορίας του ελληνικού κινηματογραφικού κινήματος, που άνθισε χάρη σε ανθρώπους που πίστεψαν ότι η τέχνη μπορεί να γίνει κοινωνική δύναμη.

Πρόκειται για ένα έργο αναφοράς, απαραίτητο για ερευνητές, κινηματογραφόφιλους, αλλά και για κάθε πολίτη που αναγνωρίζει ότι ο πολιτισμός γράφεται από ανθρώπους που επιμένουν, που κρατούν αρχείο, που δεν αφήνουν τη μνήμη να χαθεί.

Τα εγκαίνια του Απόλλωνα που ξαναχτίσθηκε από το μηδέν, θα ξαναζωντανέψουν τον κινηματογράφο στη μικρή Λευκάδα και -ποιός ξέρει τη συνέχεια της ιστορικής Κινηματογραφικής Λέσχης μας.